İskoç baba çok cimriydi. Oğlu da kendine çekmişti. Bir gün oğlu gezmeye gitmiş ve akşam eve dönmüştü. Hemen babasına yaklaştı:
- Gelirken ne yaptım biliyor musun baba, otobüse bineceğime arkasından koştum, böylece bir sterlin kâr ettim, iyi mi?
- Neresi iyi bunun, diye babası homurdandı. Otobüs yerine bir taksinin peşinde koşsaydın on sterlin kâr ederdin!
Tasarruf, para yönetimi ve zenginlik bilimi açısından iyi bir alışkanlıktır. Etkili bir tasarruf alışkanlığı ise ancak bilinçli olarak yapıldığında geliştirilebilir. Finansal özgürlüğün anahtarı olan bütçe, size bir önceki bölümde bahsettiğim kazanç, harcama, tasarruf ve yatırımlarınızı ne kadar ve ne şekilde yönlendirmeniz gerektiğini söyler. Peki bütçe neden finansal özgürlüğün anahtarıdır? İşte sebepleri:
- Bütçe, finansal hedeflerimize ulaşmamızı sağlayan yol haritasıdır.
- Paranın bizi değil, bizim parayı yönetmemizi sağlar.
- İmkanlarımız dahilinde yaşayıp yaşamadığımızı gösterir.
- Tasarruf ve yatırım yapmamızı kolaylaştırır.
- Ortak amaçlar için hareket edildiğinde evlilik hayatına katkıda bulunur.
- Borca girmemizi önler ve varolan borçlarımızdan kurtulmamıza yardım eder.
- Çocukların eğitimi ve emeklilik gibi uzun vadeli harcamaları karşılamamıza yardım eder.
- Doğru ve kârlı yatırımlar yapmamızı kolaylaştırır.
- En önemlisi, geceleri deliksiz uyumamızı sağlar!
Bütçe yapmanın birinci evresi şu anki finansal durumunuzu belirlemektir. Bunun için de öncelikle parasal olarak net değerinizi hesaplamanız gerekir. Halk arasında amiyane bir tabir olarak kullanılan “kaç paralık adamsın” ifadesi net değerin aslında tam olarak ifadesidir. Diğer bir deyişle net değer, toplam varlıklarımızdan toplam borçlarımızın çıkarılması sonucunda elde edilen rakamdır. Varlıklarımızdan borçlarımızı çıkardığımızda elde ettiğimiz rakam, bizim finansal değerimizi gösterir. İfadede yanlışlık olmaması için söylüyorum, hiçbir insanı parasal olarak değerlendirebilmek ya da para birimiyle bir insanın değerini ölçmek mümkün değildir. Buradaki net değer kişisel finans ve para yönetimi literatüründe kullanılan bir hesap birimidir. Toplam varlıklarımızdan toplam borçlarımızı çıkardığımızda elde ettiğimiz net finansal değerimiz artı ise sorun yoktur. Ancak aradaki fark eksi olduğu takdirde bu borçlarımız olduğu ya da kazandığımızdan daha fazlasını harcadığımız anlamına gelir.
Bütçe Yapmanın Püf Noktası
Bütçe yapmanın püf noktası onu yüzde bazında yapmaktır. Bütçe yaparken bir çok insan elde ettiği gelire göre gelir ve giderlerini düzenler. Halbuki sahip olduğunuz gelire göre bütçe yapmak size orta ve uzun vadede ciddi zarar verebilir. 1.000 YTL aylık maaş alan biri kira bütçesi için aylık 300 YTL harcıyor olsun. Bu kişinin işinden ayrıldığını ve maaşının 700 YTL’ye düştüğünü düşünelim. Bu durumda kira için ne kadar bütçe ayırmalıdır sizce? Bu sorunun cevabını veren bir yapıya sahip değil maalesef eldeki bütçe. Tersini de düşünebiliriz, kişinin maaşına zam gelsin ve 2.000 YTL’ye yükseksin. Bu durumda yaşam standardı yükselecektir, ama ne kadar kira bütçesi olduğuna dair yine bir cevap bulamıyoruz. İşte bu ve bunun gibi durumlarda bütçeyi keyfi belirleyebilirsiniz. Para, ihtiyaçlarımız değil de isteklerimiz doğrultusunda harcandığında bize fayda yerine zarar veren bir araca dönüşebilir.
Bütçenin sağlıklı olabilmesini sağlamak, yüzde bazında bütçe yapmaktan geçer. Buna göre bütçemizdeki gider kalemlerinin her birini bir başlık altında toplarız ve karşısına da bütçemizin ne kadarını o gidere ayırdığımızı yüzde olarak yazarız. Aşağıda bir örneği sizinle paylaşıyorum:
|
Yüzde Bazında Aylık Bütçe |
|
Kira |
%25 |
|
Gıda |
%25 |
|
Ulaşım |
%10 |
|
Giyim |
%5 |
|
Tasarruf |
%10 |
|
Faturalar |
%15 |
|
Krediler |
%10 |
|
Toplam |
%100 |
Örneğimize geri dönecek olursak, tabloya göre bütçenizin %25’ini kira giderine ayırdık. Buna göre aylık ne kadar kira vermemiz gerektiği açıktır. Kazancınızın 1.000 YTL olduğu varsayımından hareketle, kiraya vereceğimiz maksimum bedel 250 YTL olmalıdır. Maaşımız 700 YTL’ye düşerse, bütçemizden ayrılan pay %25 olduğu için 175 YTL tutarında bir kira ödeyebiliriz. Maaşımızın 2.000 YTL’ye yükseldiği varsayımından hareket ettiğimizde ise kira bedeli olarak maksimum 500 YTL ödememiz gerektiği sonucuna varırız. Çünkü kur bazında yapılan bütçelerde oynama olabilir. Ancak yüzde bazında yapılan bir bütçenin sapma imkanı yoktur. Çünkü ne kadar kazanıyor olursanız olun, kazancınız yüzdelik bütçeyle hep %100’dür.
http://www.parasalzeka.com/ adresinden alıntıdır. |